ParentAI
‹ Tüm rehberler

1 yaş

Bir Yaşında Uyku Direnci: Yatma Savaşları, Gece Uyanmaları ve Gündüz Uykusu Geçişi

Bir yaşındaki çocuğunuz yatma vaktine direnmeye, siz çıkar çıkmaz karyolada ayağa kalkmaya, gece ikide size seslenmeye ya da sabah beşte güne başlamaya başladıysa, ikinci yılın çok yaygın bir tablosunu görüyorsunuz. On aylıkken oldukça iyi uyuyan bir bebek, on dört aylıkken kararlı bir uyku protestocusuna dönüşebilir ve bunun sebebi nadiren bir şeylerin ters gitmesidir. Bu yaş hareket, duygular ve irade alanında büyük değişiklikler getirir ve bunlar çoğu zaman ilk olarak uykuda kendini gösterir.

Bu yaşta neden oluyor

12 ile 24 ay arasında birkaç şey aynı anda gelir. Ayrılık duyguları zirveye çıkar: çocuğunuz artık siz odadan çıktığınızda var olmaya devam ettiğinizi anlar ve geri gelmenizi çok ister. Yatma vakti günün en uzun ayrılığıdır, bu yüzden itiraz orada yoğunlaşır.

Yeni beceriler karyolada çalışılır. Tutunarak kalkmayı, ayakta durmayı, kenarlara tutunarak yürümeyi ya da yürümeyi yeni öğrenmiş bir çocuk bunu akşam yedide karanlıkta da yapar, çünkü yeni bir hareketi tekrarlama isteği yatma saatinde kapanmaz. Yeni kelimeler için de aynısı geçerlidir: "Anne" ya da "kucak" diyebilen bir çocuğun artık size seslenmenin bir yolu vardır ve bunu kullanır.

Gündüz uykusu düzeni değişir. Çoğu çocuk 12 ile 18 ay arasında bir yerde iki uykudan tek uykuya geçer ve bu geçiş karmaşıktır. Birkaç hafta boyunca iki uyku fazla, tek uyku ise yetersiz gelir; bu da akşama doğru aşırı yorgunluğa ve, çelişkili görünse de, yatışamayacak kadar gerilmiş bir çocuğa yol açar.

Bu yıl diş çıkarma ve küçük hastalıklar sıktır ve birkaç bozuk gece yeni bir düzen oluşturabilir: azı dişi çıkarken gereken fazladan kucaklamalar, diş çıktıktan sonra da beklenmeye devam eder. Son olarak çocuğunuz kendi iradesini geliştirmektedir. Hayır demek ve dediğinde ne olacağını denemek sağlıklı bir gelişimdir. Yatma vakti, bunu denediği ilk yerlerden biridir, o kadar.

Ne işe yarar

Net bir son adımı olan 20-30 dakikalık bir uykuya hazırlık yapın. Rutin muhtemelen zaten oturmuştur; şimdi önemli olan her gece aynı olması ve çocuğunuzun tahmin edebileceği bir şekilde bitmesidir. Örneğin: banyo, pijamalar, kucağınızda iki kitap, ışıklar kısık, bir ninni, sonra "Şimdi karyolana. Uyku vakti. Seni seviyorum, iyi geceler." Son adım her seferinde aynı sözler ve aynı hareket olmalı; böylece çocuğunuz bir kitap daha için pazarlık etmek yerine rutinin nerede bittiğini öğrenir.

Bir yaşındaki bir çocuğun uyku ihtiyacına uygun bir yatma saati belirleyin. Amerikan Uyku Tıbbı Akademisi, 1-2 yaş arası çocuklar için gündüz uykuları dahil 24 saatte 11-14 saat uyku önerir. Çocuğunuz iki saat gündüz uykusu uyuyor ve 6.30'da uyanıyorsa, 19.00-19.30 civarında bir yatma saati bu aralığa denk gelir. Bundan çok daha geç bir yatma saati genellikle daha hazır bir çocuk değil, daha çok direnen aşırı yorgun bir çocuk demektir. Birkaç gece yatma saatini 15 dakika öne çekmeyi deneyin ve itirazın azalıp azalmadığına bakın.

Gündüz uykusunu koruyun ve geçişi yumuşak yönetin. Mümkün olduğunca gündüz uykularını her gün aşağı yukarı aynı saatte ve aynı yerde tutun. Sabah uykusu reddedilmeye başladığında ya da öğleden sonra uykusu yatma saatini bozacak kadar geç kaydığında tek uykuya yavaş yavaş geçin: birkaç günde bir sabah uykusunu 15-30 dakika ileri itin, ta ki öğle saatlerine oturana kadar; geçiş süresince de yatma saatini 30 dakika öne alın. Tek uykunun dağıldığı günlerde erken yatma saati sizin güvenlik ağınızdır.

Seslenmelere sakin ve sıkıcı bir şekilde karşılık verin. Siz çıktıktan sonra çocuğunuz ayağa kalkıp bağırdığında kısaca içeri girin, yatırın ve rutinin sonunda kullandığınız aynı kısa cümleyi söyleyin: "Uyku vakti. Seni seviyorum. İyi geceler." Sonra çıkın. Işıkları kapalı, sesinizi düz, ziyareti bir dakikanın altında tutun. Çocuğunuzun alması gereken mesaj, sizin hâlâ orada olduğunuz ve gece ilginç hiçbir şey olmadığıdır. Çocuğunuz tutunarak ayağa kalkmaya başladıysa karyola yatağının en alçak seviyede olduğundan emin olun; karyoladan tırmanıp çıkmaya başlayana kadar onun için en güvenli yer hâlâ karyoladır.

Bir teselli nesnesi tanıştırın. 12 aydan itibaren küçük bir peluş oyuncak ya da bir tülbent, gece sizin yerinizi tutabilir. Her akşam rutine katın ("Bak, Tavşan da uyuyacak"), evin içinde dolaştırmak yerine karyolada tutun ve bir yedeğini bulundurun. Çocuğunuz onu uykuyla ilişkilendirdiğinde hem yatma saatinde hem de kısa gece uyanmalarında işe yarar.

Erken kalkmalar için odayı karartın ve uyanma saatini koruyun. Sabah beşte uyanan bir çocuk çoğu zaman ışığa, gürültüye ya da çok erken veya çok geç bir yatma saatine tepki veriyordur. Karartma perdeleri ve sabit bir uyanma saati, örneğin her gün 6.30, vücut saatinin oturmasına yardım eder. Çocuğunuz daha erken uyanırsa bunu gece gibi karşılayın: kısa, sıkıcı, karyolaya geri. Güne 5.15'te kahvaltı hazırlayarak başlamayın, yoksa gün 5.15'te başlamaya başlar.

Uyku çağrışımlarını yavaş yavaş değiştirin. Çocuğunuz ancak sallanırken, emerken ya da kucakta uykuya dalabiliyorsa ve her gece uyanmasında da aynısı gerekiyorsa, bunu ani bir değişiklik olmadan değiştirebilirsiniz. Emzirmeyi ya da sallamayı rutinin daha başına alın ki artık son adım olmasın. Ardından çocuğunuzu uyanıkken yatırın ve karyolanın yanındaki bir sandalyeye oturun; kapının dışına çıkana kadar birkaç gecede bir sandalyeyi karyoladan biraz daha uzağa taşıyın. İlk iki üç gece itiraz bekleyin ve tutarlı olun: her gece sürdürebileceğiniz bir yöntem, dördüncü gece bıraktığınız daha hızlı bir yöntemden iyidir.

Nelerden kaçınılmalı

Çocuğunuzu bazı geceler yatağınıza alıp bazı geceler almamak. Ara sıra birlikte uyumak bir aile tercihidir; ama bu yalnızca yeterince itirazdan sonra oluyorsa, çocuğunuz itirazın işe yaradığını öğrenir. Gecenin nasıl görünmesini istediğinize karar verin ve hep aynı tutun.

Karyolanın başında uzun pazarlıklar. Fazladan masallar, bir yudum su daha, kapı hakkında bir tartışma: her biri bir yaşındaki bir çocuğa yatma vaktinin tartışmaya açık olduğunu öğretir. Sıcaklık iyidir; sohbet ise bir ödüldür.

Gündüz uykusunu çok erken bırakmak. Birkaç gün uyumayı reddeden bir yaşındaki bir çocuk, genellikle gündüz uykusuyla işini bitirmiş değildir. Çoğu çocuk üç yaşına kadar ya da daha uzun süre gündüz uykusuna devam eder. Uyumasa bile her zamanki saatte karyolada sessiz bir zaman sunmaya devam edin.

Yatmadan önceki bir saatte ekran. Parlak, hızlı akan içerikler uyarıcıdır ve ışık uykululuğu geciktirir. Son saati kitaplara, banyoya ve loş ışığa ayırın.

Yatma saatinin giderek kaymasına izin vermek. Saat dokuza kadar ayakta kalan bir çocuk bunu telafi etmek için geç kalkmaz; aynı saatte, daha yorgun uyanır ve ertesi akşam yatma saatine daha da çok direnir.

Ne zaman yardım almalı

Şu durumlarda çocuk doktorunuzla ya da aile hekiminizle konuşun:

Bu yaştaki kalıcı uyku güçlükleri genellikle tutarlı rutinlere iyi yanıt verir, ama bir doktor, rutinin çözemeyeceği fiziksel bir sorun olup olmadığını kontrol edebilir.

Kaynaklar

Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır; tıbbi veya psikolojik tavsiye yerine geçmez. Çocuğunuz için endişeleniyorsanız bir doktora ya da uzmana danışın.