ParentAI
‹ Tüm rehberler

1 yaş altı

Bebeklerde Ayrılık Kaygısı: Neden Başlar, Vedalaşmalar Nasıl Kolaylaşır

Bebeğiniz odadan çıktığınız anda ağlamaya başladıysa, bir akraba ona uzandığında size yapışıyorsa ya da haftalarca mutlu mutlu kreşe giderken birden kapıda dağılıyorsa, ilk yılın en yaygın ve en çok yanlış anlaşılan evrelerinden birine tanık oluyorsunuz. Özellikle bebeğiniz önceden herkesin kucağına gidiyorsa, bu bir geri adım gibi hissettirebilir. Aslında önemli bir şeyin yerine oturduğunun işaretidir.

Bu yaşta neden oluyor

İlk birkaç ay boyunca bebek, gözden kaybolan şeylerin var olmaya devam ettiğini tam olarak kavrayamaz. 6 ile 9 ay arasında bir yerde bu değişir: bebeğiniz, siz gittiğinizde de var olmayı sürdürdüğünüzü anlamaya başlar; bu gerçek bir zihinsel sıçramadır. İşin püf noktası şu: artık gittiğinizi bilir, ama zaman kavramı yoktur ve geri döneceğinizi bilmesinin bir yolu da yoktur. Her ayrılış kalıcı görünür, o da itiraz eder.

Aynı aylar ikinci bir değişim de getirir. Bebeğiniz yarım yılı kendi insanlarının kim olduğunu öğrenerek geçirmiştir ve 8-9 ay civarında dünyayı tanıdık ve yabancı diye ayırmıştır. Çıkaramadığı bir yüz, geçen ay gördüğü bir büyükanne bile olsa, artık dik bir bakış, çevrilen bir baş ya da gözyaşıyla karşılanabilir. Yabancılardan çekinmek koruyucudur ve bebeğinizin size güçlü, özel bir bağla bağlandığının en açık işaretlerinden biridir. Aile hekiminize söylemeye değer olan, bu tercihin varlığı değil, hiç olmamasıdır.

Ayrılık sıkıntısı genellikle 9 ile 18 ay arasında zirve yapar ve çocuğunuz sizin her zaman geri döndüğünüzü deneyimledikçe hafifler. Bazı bebeklerde çok az görülür; bazıları aylarca yoğun yaşar. İkisi de normal aralıktadır. Diş çıkarma dönemleri, hastalık, taşınma ya da bakımveren değişikliği sık sık bir süreliğine geri getirir.

Ne işe yarar

Kısa ayrılıkları, riskin düşük olduğu evde çalışın. Ce-ee sadece bir oyun değildir: yüzünüz her kaybolup geri geldiğinde bebeğiniz bütün sırayı birkaç saniyede prova eder. Bunu gün içine yayabilirsiniz. Bebeğinize "Mutfağa gidiyorum, hemen geliyorum" deyin, konuşmaya devam ederek yirmi saniye gözden kaybolun ve neşeyle geri dönün. Birkaç hafta içinde bu aralığı uzatın. Böylece bebeğinizin, ayrılık büyüdüğünde dayanabileceği bir "gitti, sonra geldi" hafızası kuruyorsunuz.

Vedalaşmaları kısa, sıcak ve hep aynı tutun. Etrafta oyalanmak, bir kez daha sarılmak için geri dönmek ya da parça parça ayrılmak, bebeğe daha çok ağlarsa sizin kalacağınızı öğretir. Kısa bir ritüel daha iyi işler: iki yanağına birer öpücük, her seferinde aynı cümle, örneğin "Görüşürüz, annen hep geri gelir", kapıda el sallamak ve sonra çıkmak. Ritüelin kendisi, içeriğinden daha önemlidir. Bir iki hafta sonra bu, olağan bir vedalaşma olduğunun, acil bir durum olmadığının işaretine dönüşür.

Yeni bakımverene güvenmeden önce onun tanıdık hale gelmesine zaman tanıyın. Çekingenlik ikna ederek değil, alışarak azalır. Bebeğinize bir büyükanne, bakıcı ya da kreş bakacaksa, sizin odada kaldığınız ve yeni kişinin bebeği almaya çalışmadan yanınızda oyun oynadığı birkaç ziyaret ayarlayın. Bebeğinizin kendi zamanında yaklaşmasına izin verin. Rahatladığında birkaç dakikalığına çıkın, sonra daha uzun süre. Çoğu kreş tam da bu nedenle böyle kademeli bir uyum süreci sunar; sizinkisi önermediyse siz isteyin.

Sakince teslim edin ve gerisini bakımverene bırakın. Bebekler yüzünüzü ve bedeninizi okur. Siz ayrılmaktan kaygılıysanız, bebeğinizin de kaygılanmak için bir nedeni vardır. Onu, bu kişiyle rahat olduğunuzu görebileceği şekilde teslim edin: bir an sohbet edin, gülümseyin, veda ritüelinizle bebeğinizi verin ve çıkın. Pencerenin önünde beklemeyin. İyi bir bakımveren ağlamanın ne kadar sürdüğünü size dürüstçe söyler; çoğu bebekte birkaç dakikadır.

Yanına tanıdık bir şey verin. Sizin kokunuzu taşıyan bir tülbent, her zamanki uyku tulumu ya da bebeğinizin zaten sevdiği küçük, yumuşak bir oyuncak, tutabileceği bir parça ev demektir. Kreş çalışanları bunu genellikle memnuniyetle karşılar ve yeni bir yerde gündüz uykularını çok kolaylaştırabilir. Güvenli uyku önerilerine uygun olarak, uyku sırasında gevşek eşyaları beşiğin dışında tutun.

Söylediğiniz saatte gelin ve bebeğinizi sıcacık karşılayın. Bebeğiniz saati bilmez, ama tutarlılık yine de güven inşa eder: almaya gelişleriniz ve dönüşleriniz güvenilirse ve her kavuşma özür dileyen değil, sakin ve sevinçli olursa, sizin hep geri geldiğiniz bilgisi bildiklerinin bir parçası olur. Evde yapışkanlığa, onu kısmaya çalışmak yerine güven vererek karşılık verin. İhtiyaç duyduğunda teselli bulan bebekler daha az değil, daha çok bağımsızlaşır.

Nelerden kaçınılmalı

Bebeğinizin dikkati dağılmışken sessizce çıkıp gitmek. Bu sizi kapıdaki gözyaşlarından kurtarır, ama bebeğinizin gözünden siz haber vermeden yok olmuşsunuzdur; bu da bir sonraki ayrılığı zorlaştırır ve yakınında olduğunuz her an tetikte olmasına yol açabilir. Ağlamaya yol açsa bile her zaman vedalaşın.

Vedalaşmayı uzatmak. Üç kez geri dönmek, pazarlık edemeyecek bir bebekle pazarlık etmek ya da "sadece sakinleşene kadar" kalmak, en zor kısmı uzatır ve bebeğinizi alarmda tutar. Kısa olan daha şefkatlidir.

Sıkıntıyı düzeltilmesi gereken bir sorun gibi görmek. Bebeğe "ağlayacak bir şey yok" demek ya da gözyaşlarının durumu yanlış idare ettiğiniz anlamına geldiğini düşünmek asıl noktayı kaçırır. Bu sıkıntı, özellikle sizi sevmenin beraberinde gelen duygudur. Sesinizle ve bedeninizle bunu kabul edin, planı sabit tutun ve gerisini zamana bırakın.

Bebeğinizi kreş kapısında hiç ağlamayan bebekle kıyaslamak. Mizaç çok çeşitlidir. 9 aylıkken yüksek sesle itiraz eden bir bebek de, fark etmiyor gibi görünen bir bebek de güvenli şekilde bağlanmış ve iyi gelişiyor olabilir.

Ne zaman yardım almalı

İlk yıldaki ayrılık sıkıntılarının çoğu uzman desteğinden çok sabır ister. Aşağıdaki durumlarda çocuk doktorunuza ya da aile hekiminize danışın:

Ayrılıklar bakım düzeni içinse ve birkaç haftalık tutarlı rutine rağmen bırakma hâlâ çok zorsa, kreşten uyum planını sizinle birlikte gözden geçirmesini isteyin. Bebeğinizi kimin karşıladığı ve ilk ne yaptıkları gibi küçük değişiklikler çoğu zaman büyük fark yaratır.

Kaynaklar

Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır; tıbbi veya psikolojik tavsiye yerine geçmez. Çocuğunuz için endişeleniyorsanız bir doktora ya da uzmana danışın.