ParentAI
‹ Tüm rehberler

6–7 yaş

6-7 Yaşında Arkadaşlık Sorunları: Küslükler, Dışlanma ve İşi Devralmadan Nasıl Destek Olursunuz

Altı yedi yaşındaki çocuğunuz "kimse benimle oynamadı" diye ağlayarak eve geldiyse, en iyi arkadaşının artık düşmanı olduğunu ilan ettiyse ya da sessizce bir grubun kenarına itildiyse, bu yaşın en zor yanlarından birine tanık oluyorsunuz. Görmesi acı verir, ama çocuğunuzla ya da ebeveynliğinizle ilgili bir şeylerin ters gittiğinin işareti değildir. Okulun ilk yılları, çocukların arkadaşlığın neye mal olduğunu ve neye değdiğini öğrendikleri dönemdir ve bunu çoğunlukla önce yanlış yaparak öğrenirler.

Bu yaşta neden oluyor

Altı ile yedi yaş arasında arkadaşlığın şekli değişir. Dört yaşında arkadaş, kum havuzunda kim varsa oydu. Şimdi çocuğunuz arkadaşlarını seçiyor: ortak ilgiler için, onlarla birlikteyken nasıl hissettiği için ve karşısındaki çocuğun da onu seçip seçmediği için. Bu karşılıklılık yenidir ve bir reddedilmenin bir yıl öncesine göre neden bu kadar ağır geldiğinin sebebi de budur.

Adalet her şeyin önündedir. Bu yaştaki çocuklar kurallı oyunlara ilgi duyar ve bu kuralları sıkı sıkıya denetler: kim yandı, sıra kimdeydi, oyunun ortasında takımları kim değiştirdi. Oyun alanındaki anlaşmazlıkların çok büyük kısmı kötü niyetle değil, çiğnenmiş gibi gelen bir kuralla ilgilidir. Aynı zamanda çocuklar başka birinin bakış açısını kendi bakış açılarıyla yan yana tutmaya daha yeni başlar; bu yüzden "hile yaptı" ile "kuralın başka olduğunu sandı" arasındaki farkı ayırt etmek hâlâ zordur.

Gruplar ortaya çıkar ve onlarla birlikte her gün değişen ittifaklar da. Üçlü gruplar bilindiği gibi dengesizdir ve "sen oynayamazsın" çoğu zaman çocuğunuz hakkında bir hüküm değil, zaten dolu gelen bir oyunu korumanın beceriksiz bir yoludur. Küslükler sık, gürültülü ve genelde kısadır: öğle yemeğinde konuşmayan çocuklar, eve dönüş saatinde çoğu zaman yine birlikte oynuyordur.

Kabalık ile zorbalık arasındaki farkı net bilmek de yardımcı olur. Bir kereye mahsus acımasız bir söz, kötü bir öğleden sonra ya da kısa süreliğine patronluk taslayan bir arkadaş sıradandır. Zorbalık üç açıdan farklıdır: tekrarlanır, incitmek amacı taşır ve boy, popülerlik ya da sayı olarak bir güç dengesizliği içerir. Bu yaştaki arkadaşlık sorunlarının çoğu birinci türdendir, ama ikinci tür de altı yedi yaşında vardır ve farklı bir yaklaşım gerektirir.

Son olarak, mizaç önemlidir. Bazı çocuklar kalabalık ister; bazıları tek bir iyi arkadaşla tamamen mutludur; bazıları da en çok oyun alanının kenarında tek başına bir şeyler inşa ederken ve arada bir oyuna katılırken mutludur. Halinden memnun bir çocuk, sorunu olan bir çocuk değildir. Dikkat edilmesi gereken, arkadaş isteyip de edinemeyen ya da tutamayan çocuktur.

Ne işe yarar

Önce dinleyin, çözmeden önce yansıtın. Çocuğunuz eve üzgün geldiğinde içgüdünüz düzeltmek, teselli etmek ya da soruşturmaktır. Bunun yerine yansıtmayı deneyin: "Bu gerçekten haksızlık gibi olmuş. Sıranı bekledin, sonra onlar kuralları değiştirdi." Sonra bekleyin. Çoğu çocuğun asıl istediği anlaşılmaktır ve bu onları düşünebilecek kadar sakinleştirir. Ancak duygu yatıştıktan sonra sorun: "Sence yarın ne deneyebilirsin?" Bir şey gelmezse, bir plan yerine iki seçenek sunun.

Somut becerileri, her seferinde bir tane olmak üzere çalışın. Altı yaşındaki çocukların arkadaşlık hakkında öğüde değil, söyleyecekleri hazır cümlelere ihtiyacı vardır. Üçü çalışmaya değer. Bir oyuna katılmak: önce izlemek, sonra uygun bir rol istemek, örneğin "Sonraki turda sizin takımda olabilir miyim?" Sınır koymak: "Bundan hoşlanmıyorum. Dur," diye net bir şekilde söylemek, sonra başka bir şeye yönelip uzaklaşmak. Barışmak: "Bağırdığım için özür dilerim. Yarın yine oynayalım mı?" Bunları kimse üzgün değilken çalışın; bir rolü bir oyuncak üstlensin ya da zorlu çocuğu siz oynayın ki çocuğunuz cümleyi birden fazla kez deneyebilsin.

Ortak bir ilgi etrafında bire bir zaman ayarlayın. Kalabalık partiler sosyal açıdan yorucudur ve arkadaşlığı nadiren derinleştirir. İki kişiye uygun bir etkinlikle (lego, resim, bahçede top, bir çadır ya da kale kurmak) tek bir çocukla geçen bir saat ve ardından bitişi öngörülebilir kılan bir ara öğün çok daha fazlasını sağlar. Kimi davet edeceğinizden emin değilseniz, öğretmene çocuğunuzun en çok kime yakınlık duyduğunu sorun. Bir gruba girmekte zorlanan çocuk, çoğu zaman önce tek bir istikrarlı arkadaşla iyi gider.

Çemberi tek bir en iyi arkadaşın ötesine genişletmesine yardım edin. Yoğun bir en iyi arkadaşlık bozulduğu güne kadar çok güzeldir ve bu yaşta sık bozulur. Arkadaşlığı yönetemezsiniz, yönetmemelisiniz de; ama konuşurken geçen diğer isimleri fark edip onlara yer açabilirsiniz: "Öğle yemeğinde Deniz'le çok güldünüz. Bize gelmek ister mi?" Kurslar, spor ve komşular, sınıfın havasına bağlı olmayan arkadaşlar kazandırır.

Örüntüler konusunda erkenden öğretmenle konuşun. Siz sonuçlarını görüyorsunuz; öğretmen ise teneffüsü. Aynı isim sürekli geçiyorsa ya da çocuğunuz birkaç haftadır olayların kenarında kalıyorsa kısa bir görüşme isteyin. Çoğu öğretmen bir çocuğun yerini sessizce değiştirebilir, onu bir etkinlikte başka biriyle eşleştirebilir ya da teneffüste belli bir köşeye göz kulak olabilir.

İyiliği ve cesareti somut olarak övün ve kendi örneğinizi gösterin. "Elif'in yalnız kaldığını fark edip onu oyuna çağırdın. Bu çok incelikliydi" ya da "Ona dur dedin. Bu cesaret istiyordu" gibi sözler, "aferin"in hiçbir zaman kalamayacağı şekilde çocukta kalır. Kendi arkadaşlıklarınızı da görmesine izin verin: küstükten sonra aradığınız arkadaşınızı, dilediğiniz özrü. Çocuklar onarmayı izleyerek öğrenir.

Nelerden kaçınılmalı

Her küslükten sonra diğer çocuğun annesini ya da babasını aramak. Bunu gerçek zorbalık ya da güvenlik durumlarına saklayın. Ebeveynden ebeveyne ele alınınca sıradan bir atışma diplomatik bir krize dönüşür ve çocuğunuz meseleleri kendi başına çözemeyeceğini öğrenir.

Diğer çocuklara etiket yapıştırmak. "O çok kötü bir çocuk" demek sadakat gibi hissettirir ama işe yaramaz: aynı çocuk gelecek hafta çocuğunuzun en iyi arkadaşı olabilir ve çocuğunuz artık bunu sizden saklamak zorunda kalır.

"Boş ver, takma onları." Öğüt gibi görünür ama aslında geçiştirmedir ve yedi yaşında neredeyse imkânsızdır. Önce duyguyu yansıtın, sonra gerçekten kullanabileceği bir cümle önerin.

Arkadaşlığı zorlamak. Çocuğunuzun sizin sevdiğiniz çocukla ya da annesiyle babasıyla iyi anlaştığınız çocukla oynamasında ısrar etmek nadiren tutar ve çoğu zaman ikinize karşı da kırgınlık yaratır.

Tek bir kötü güne aşırı tepki vermek ya da her gün sorguya çekmek. Her öğleden sonra "Kiminle oynadın? Sana kötü davranan oldu mu?" diye sormak, çocuğunuza arkadaşlığın endişelenilecek bir şey olduğunu öğretir. Günü genel olarak sorun ve zor kısımların kendiliğinden ortaya çıkmasına izin verin.

Ne zaman yardım almalı

Altı yedi yaşındaki arkadaşlık sorunlarının çoğu zamanla, destekle ve okuldan biraz yardımla hafifler. Zorbalık belirtileri görürseniz hemen okulu dahil edin ve neyin ne zaman olduğunu not edin:

Aşağıdaki durumlarda aile hekiminize, çocuk doktorunuza ya da bir çocuk psikoloğuna danışın:

Bunlar tanı değildir; yalnızca sizden daha çok çocuk gören birine danışmaya değer anlardır ve erken sunulan yardım genelde en iyi sonucu verir.

Kaynaklar

Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır; tıbbi veya psikolojik tavsiye yerine geçmez. Çocuğunuz için endişeleniyorsanız bir doktora ya da uzmana danışın.