ParentAI
‹ Tüm rehberler

1 yaş

Bir Yaşındaki Çocukla Yemek Mücadelesi: Küçük Çocuklar Neden Yemek Reddeder ve Ne İşe Yarar

Bir yaşındaki çocuğunuz üç kaşık yiyip kaseyi itiyor ve gerisini yere atıyorsa, ikinci yılın en sıradan sahnelerinden birini izliyorsunuz. Bu yaştaki çocuklar geçen hafta bayıldıkları yiyecekleri reddeder, bir gün neredeyse hiçbir şey yemeyip ertesi gün bolca yer ve bu arada inanılmaz bir dağınıklık yaratır. İzlemesi kaygı verici, ama sağlıklı çocukların çoğu için bu bir beslenme sorunu değil gelişimsel bir evredir ve sakin, tutarlı bir yaklaşıma iyi yanıt verir.

Bu yaşta neden oluyor

Birinci yaş gününden sonra büyüme belirgin şekilde yavaşlar. Bir bebek ilk yılında doğum kilosunun yaklaşık üç katına çıkar, ama ikinci yılın tamamında yalnızca iki üç kilo kadar alır. İştah da buna uygun olarak düşer; gerçekten daha az yiyeceğe ihtiyaç duyan bir çocuk, yemeyi bırakmış gibi görünebilir.

Aynı zamanda yeni yiyeceklere karşı temkin, bazen yiyecek neofobisi olarak da adlandırılır, ikinci yılda hızla artar ve çoğu zaman okul çağına kadar yüksek kalır. Yeni hareket etmeye başlamış ve tanımadığı şeylere şüpheyle yaklaşan bir çocuğun zararlı bir şey yeme olasılığı daha düşüktür; çocuğunuzun yeni bir sebzeye sanki ısıracakmış gibi bakmasının sebebi budur.

Çocuğunuz ayrıca kendi iradesi olan ayrı bir birey olduğunu keşfediyor. Yemek, gerçek bir güce sahip olduğu az sayıdaki alandan biridir: kimse onu yutmaya zorlayamaz. Başını çevirmek, ağzını sımsıkı kapatmak ve yiyecekleri mama sandalyesinin kenarından aşağı atmak, özerkliğe dair ilk denemelerdir ve çoğu zaman yiyecek kadar sizin tepkinizle de ilgilidir.

Son olarak bu yaşta iştah günden güne çok değişir. Diş çıkarma, bir soğuk algınlığı, kreşte yoğun bir gün ya da büyümedeki bir duraklama, çocuğun birkaç gün boyunca yediği miktarı yarıya indirebilir. Bir iki hafta içinde bu dengelenir.

Ne işe yarar

Görevleri paylaşın: ne, ne zaman ve nerede yeneceğine siz; yiyip yemeyeceğine ve ne kadar yiyeceğine çocuğunuz karar verir. Diyetisyen Ellyn Satter'ın tanımladığı bu sorumluluk paylaşımı, sofradaki kavgayı ortadan kaldırır. Uygulamada: aile yemeğinden küçük bir porsiyonu önüne koyun, kendi yemeğinizi yiyin ve bitirdiğini belli ettiğinde "Doydun mu? Tamam" deyip ne yediği hakkında yorum yapmadan sandalyeden indirin.

Düzenli öğünler ve iki üç ara öğün sunun, aralarda hiçbir şey vermeyin. Bütün öğleden sonra bisküvi atıştırıp yudum yudum süt içen bir çocuk akşam yemeğine iştahsız gelir. Yaklaşık iki buçuk üç saat arayla üç öğün ve iki üç planlı ara öğün hedefleyin, aralarda yalnızca su verin. Öğle yemeğinde az yediyse arayı doldurma isteğine direnin; planlı bir sonraki ara öğün yolda ve gerçekten acıkmış bir çocuk çok daha iyi yer.

Tabağa tanıdık, "güvenli" bir yiyecek koyun ve gerisini baskı yapmadan sunmaya devam edin. Genelde yiyeceğini bildiğiniz ekmek, makarna, peynir ya da bir parça muz gibi bir şey, tabağı daha az tehditkâr gösterir ve her zaman karnını doyurabileceği bir şey olmasını sağlar. Yeni ya da şu an reddettiği yiyecek, küçük bir miktar olarak yanında durur. Yeni bir yiyeceğin kabul edilmesi için çoğu zaman on ila on beş kez tarafsız bir şekilde karşılaşılması gerekir ve burada önemli kelime tarafsızdır: tabağa konur, dokunulmadan dönerse de sorun değildir. Dokunmak, yalamak ya da ezmek de sayılır. Sade makarna ve birkaç şerit tavuğun yanında iki parça brokoli, üç ay boyunca her hafta tek kelime edilmeden sunulduğunda, yalnızca brokoliden oluşan bir tabağa göre yenmiş brokoliyle sonuçlanma olasılığı çok daha yüksektir.

Birlikte yiyin ve keyif aldığınızı görmesine izin verin. Küçük çocuklar neyin yiyecek sayıldığını, güvendikleri insanların onu yediğini görerek öğrenir. Küçük bir tabakla bile olsa aynı anda oturun, onun tepsisindekilerden biraz yiyin ve onun yemek yemesi yerine sıradan şeylerden konuşun. Kimseye yönelik olmadan söylenmiş bir "Mmm, bu havuç ne kadar çıtır" cümlesi, "Havucunu ye" demekten daha çok işe yarar.

Sütü günde yaklaşık 350-500 ml ile sınırlayın ve bardağa geçin. Birinci yaş gününden sonra süt, beslenmenin tamamı değil bir yiyecektir. Yaklaşık yarım litreden fazla süt ya da düzenli meyve suyu küçük mideyi doldurur ve çocuğun artık ihtiyaç duyduğu demirden zengin yiyeceklere yer bırakmaz: et, balık, yumurta, kuru fasulye, mercimek ve zenginleştirilmiş tahıllar. Öğünlerde açık ya da pipetli bir bardakta süt, diğer zamanlarda su vermek bunu kendiliğinden kolaylaştırır. Emziriyorsanız bırakmanıza gerek yok; öğün saatlerinde önce yemek sunun yeter. Birleşik Krallık'ta NHS, bir ile dört yaş arası çocuklar için ayrıca günlük D vitamini takviyesi önerir.

Kendi kendine yemesine izin verin, dağınıklığı kabullenin ve öğünleri kısa tutun. Kendi kendine yemek iştahı, beceriyi ve kontrol duygusunu geliştirir. Her birinize bir kaşık (biri sizin, biri onun), tutabileceği parçalara kesilmiş yumuşak yiyecekler, sandalyenin altına silinebilir bir örtü ve lekelenmesini dert etmeyeceğiniz kıyafetler rahatlamanızı kolaylaştırır. Bir öğün için yirmi otuz dakika yeterlidir; küçük çocuklar yiyeceklerinin çoğunu ilk on on beş dakikada yer, sonrasında mama sandalyesi bir kafese dönüşür. Yiyecekler yere düşmeye başladığında bu genellikle yemeğin bittiğinin işaretidir. Tek bir sakin "Yemek tepside kalır. Bitti mi?" ve yemeğin sona ermesi, tekrar tekrar yapılan uyarılardan daha çok şey öğretir.

Nelerden kaçınılmalı

Baskı, rüşvet ve "üç kaşık daha". İkna etmeye çalışmak, pazarlık etmek ve yemeyi ödüllendirmek, çocuğunuza bu yiyeceğin ödül gerektirecek kadar tatsız olduğunu söyler ve yemeği onun açlığı yerine sizin tepkinizle ilgili hale getirir. Bir yiyeceği yemeye zorlanan çocuklar ondan daha çok değil daha az yeme ve zamanla daha az sevme eğilimindedir.

İkinci bir akşam yemeği pişirmek. Aile yemeğini reddetmek her seferinde kızarmış ekmekle sonuçlanıyorsa, reddetmek plana dönüşür. Tabaktaki güvenli yiyecek zaten alternatiftir; başka birine gerek yoktur.

Tatlıyı ödül yapmak. "Sebzeni ye, sonra yoğurt yiyebilirsin" demek sebzeyi angaryaya, yoğurdu hazineye dönüştürür. Tatlı bir şey veriyorsanız, sebzeler yense de yenmese de onu yemeğin sıradan bir parçası olarak, küçük bir porsiyonla verin.

Sofrada ekran ve oyuncak. Tablet yemeğin mideye inmesini sağlayabilir, ama tokluğu fark etmeden yemeyi öğretir ve bu alışkanlığı bırakmak zordur.

Süt, meyve suyu ya da atıştırmalıklarla karnını doyurmak. Sağlıklı bir bir yaşındakinin "hiçbir şey yememesinin" en yaygın sebebi, öğün saatlerinde aç olmamasıdır.

Boğulma riskleri ve yalnız yemek. Üzümleri ve çeri domatesleri uzunlamasına dörde bölün; bütün kuruyemişlerden, patlamış mısırdan, sert şekerlerden ve çiğ havuç çubukları gibi sert çiğ sebzelerden kaçının; sosisleri halka halka değil uzunlamasına dilimleyin. Çocuğunuz yemek yerken her zaman dik oturmalı, hareket halindeki bir bebek arabasında ya da oto koltuğunda asla yememeli ve yiyecekle asla yalnız bırakılmamalıdır.

Ne zaman yardım almalı

Bu yaştaki seçici yeme çoğu zaman zamanla ve baskısız bir yaklaşımla yatışır, ama şu durumlarda çocuk doktorunuzla ya da aile hekiminizle konuşun:

Kaynaklar

Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır; tıbbi veya psikolojik tavsiye yerine geçmez. Çocuğunuz için endişeleniyorsanız bir doktora ya da uzmana danışın.