ParentAI
‹ 30 günün tümü

30 günün 30. günü · Kapanış

Geride Kalan Aya Bakış

6 dk okuma

Bir ay, bazı şeylerin değişmesine yetecek kadar uzun, ama değiştiklerini fark etmeyeceğiniz kadar da kısadır. Belki son birkaç haftada çocuklarınızla yeni şeyler denediniz: bir cümle, bir rutin, akşamları daha sakin geçirmenin bir yolu. Bazıları harika işledi, bazıları söndü, bazılarını da çarşambaya kadar unuttunuz. Ya da belki ay, evde çocuk varken ayların hep yaptığı gibi, sadece başınızdan geçip gitti. Her iki durumda da durup geriye bakmak ve sırada ne olduğuna karar vermek için iyi bir an.

Neden önemli

Çoğumuz neyin yanlış gittiğini fark etmekte, neyin iyi gittiğini fark etmekten çok daha iyiyizdir. Salı günkü bağırış canlı kalır; perşembe akşamki sessiz, güzel yatma saati silinir gider. Bilinçli olarak geriye bakmadığımızda, aslında küçük değişimler hep sürüp giderken hiçbir şeyin işe yaramadığı sonucuna varmak kolaydır. Geriye bakmak kendini tebrik etmek değildir. En gürültülü anlar yerine gerçek örüntüyü görmenin yoludur.

Değişimin nasıl işlediği konusunda gerçekçi olmak da yardımcı olur. Alışkanlık oluşumu üzerine bilinen bir çalışmada Phillippa Lally ve University College London'daki ekip arkadaşları, yeni bir günlük alışkanlık edinmeye çalışan insanları izledi. Davranışın kendiliğinden gelir hâle gelmesi ortalama iki ay kadar sürdü; bu süre birkaç haftadan aylara kadar değişiyordu ve arada bir günü kaçırmak ilerlemeyi bozmuyordu. Anne babalar için bu rahatlatıcı: Bir ayın sonunda yeni alışkanlıkların çoğu hâlâ kırılgandır ve bu normaldir. Kusursuzluğa değil, tekrara ihtiyaçları var.

Son olarak, gelişim psikoloğu Edward Tronick yıllarca anne babaları ve bebekleri kayda aldı ve en sıcak, en bağlı ikililerin bile çoğu zaman uyumsuz olduğunu buldu. Güveni inşa eden şey her şeyi doğru yapmak değil, uyumsuzluğu fark edip tekrar tekrar onarmaktır. Bir aylık aile hayatı için de aynısı geçerli. Amaç hiçbir zaman kusursuz bir sicil değildi. Amaç, dönüp dolaşıp yeniden bağa varan bir ilişki; çocuk doktoru ve psikanalist Donald Winnicott'ın "yeterince iyi" ebeveyn dediği şey.

Bugün deneyin

  1. Yakınlık hissettiğiniz üç anı yazın. Son birkaç haftayı düşünün ve çocuğunuza bağlı hissettiğiniz üç somut anı not edin: sofradaki bir kahkaha, arabada uzun bir sohbet, kötü bir günün ardından bir sarılma. Somut olun. Ayrıntılar, o anları neyin mümkün kıldığını görmenize yardım eder.
  2. İşe yaramayan bir şeye nazikçe isim koyun. Belki yeni yatma rutini dağıldı ya da dinlemek isterken nasihat etmeye devam ettiniz. "Bende ne sorun var?" yerine "Araya ne girdi?" diye sorun. Cevap genellikle yorgunluk, zamanlama ya da fazla büyük bir plandır.
  3. Çocuğunuzun görüşünü sorun. "Bu ay senin için en güzel şey neydi?" ya da ergen için "Son zamanlarda farklı yaptığım, dikkatini çeken bir şey oldu mu?" Cevapları çoğu zaman sizi şaşırtır; sormak da ona deneyiminin önemli olduğunu söyler.
  4. Sürdüreceğiniz tek bir alışkanlık seçin ve onu zaten yaptığınız bir şeye bağlayın. Yalnızca bir tane. Akşam yemeğinden sonra on dakika oyun, ergeniniz açıldığında "Anlattığın için teşekkür ederim", ışıklar sönmeden önce kitap. Onu var olan bir rutine bağlamak, yerleşme ihtimalini çok artırır.
  5. Yarın en basit fikirden yeniden başlayın. Başa dönün: Günde birkaç dakikalık sıcak, bölünmemiş ilgi ve oradan inşa edin. İkinci turda, ilkinde kaçırdığınız şeyleri fark edeceksiniz; çünkü hem siz hem çocuğunuz değiştiniz.

Pratikte nasıl görünür

Pazar akşamı Selin ile eşi Burak, sekiz yaşındaki Ege ve on dört yaşındaki Duru'yla mutfak masasında oturuyor; ortada kimsenin istemediği ama herkesin yediği bir tabak kızarmış ekmek var. "Bu ay birkaç yeni şey deniyorduk," diyor Burak. "Sizin için en güzeli neydi?"

Ege hemen cevaplıyor: "Benimle ejderhacılık oynadığın ve telefonuna bakmadığın zaman." Duru omuz silkiyor, sonra ekliyor: "Açıkçası mı? Arabaya biner binmez ödevi sormayı bıraktığınız zaman." Selin gülüyor. "Haklısın. Neyi sevmediniz peki?" Ege düşünüyor. "Babam çizelge yapacağız deyip sonra unuttuğunda." Burak ellerini kaldırıyor. "Suçluyum. Bir daha deneyelim mi, ama daha küçüğünü?"

Selin bir zarfın arkasına üç şey yazıyor: ejderhacılık, arabada ödev sorusu yok, daha küçük bir çizelge. İşe yarıyor, çünkü aile bir aylık emeği ortak bir hikâyeye dönüştürdü. Çocuklar fikirlerinin bundan sonrasını şekillendirdiğini duydu; anne baba da belirsiz bir başarısızlık hissi yerine kısa ve dürüst bir listeyle kalktı.

Yaşa göre

Zorlandığınızda

"Hiçbirini yapamadım." O zaman oradan, yargılamadan başlayın. Çocuklu hayat yoğun ve öngörülemezdir. Aklınızda kalan en küçük fikri seçin ve bu hafta bir kez deneyin. Tekrarlanan küçük bir adım, hiç başlanmamış kusursuz bir plandan iyidir.

"İşler başladığım zamandan daha kötü." Değişim bazen iyileşmeden önce daha karışık hissettirir; özellikle çocuklar yeni sınırları sınarken. Tam bir dönüşüm değil, küçük işaretler arayın. Kendinizi sıkışmış ya da bunalmış hissediyorsanız veya çocuğunuzun iyiliği konusunda endişeniz varsa, çocuk doktorunuzla, aile hekiminizle ya da bir psikolojik danışmanla konuşun.

"Geriye bakmak bana boş bir uğraş gibi geliyor." Sadece on dakika ve bir kâğıt parçası gerekiyor. Bunu, sahip olduğunuz en önemli proje için işte yapacağınız türden kısa bir durum değerlendirmesi olarak düşünün.

Sık yapılan hatalar

Tek cümleyle

Geriye şefkatle bakın, tek bir alışkanlığı tutun ve yeniden başlayın; çünkü iyi ebeveynlik tekrarlanan küçük başlangıçlardan örülür.

Kaynaklar

Bu makale genel bilgilendirme amaçlıdır; tıbbi veya psikolojik tavsiye yerine geçmez. Çocuğunuz için endişeleniyorsanız bir doktora ya da uzmana danışın.